De keuken is de ruimte met het hoogste elektrische vermogen in huis. Inductiekookplaat, oven, vaatwasser, koelkast, vriezer, afzuigkap, koffiezetapparaat, waterkoker: al deze apparaten trekken samen meer stroom dan de rest van de woning bij elkaar. Een goed geplande elektrische installatie in de keuken voorkomt overbelaste groepen, uitvallende automaten en onveilige situaties.
Bij een keukenrenovatie of nieuwbouw is het aantal groepen in de groepenkast een van de eerste zaken om te bepalen. Hieronder vindt u een compleet overzicht van de benodigde groepen, de juiste beveiliging per groep en praktische tips.
Welke groepen heeft een moderne keuken nodig?
Een moderne keuken heeft minimaal 4 aparte groepen nodig in de groepenkast. Bij een volledig uitgeruste keuken loopt dit op tot 7 of 8 groepen.
Overzicht keukengroepen
| Groep | Automaat | Beveiliging | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Verlichting keuken | B10 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Kan gecombineerd met verlichting begane grond |
| Stopcontacten aanrecht | B16 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Voor koffiezetapparaat, waterkoker, broodrooster |
| Inductiekookplaat | B16 of B20 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Aparte groep, eventueel via Perilex |
| Oven | B16 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Aparte groep, zeker bij inbouwoven boven 2.000 W |
| Vaatwasser | B16 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Aparte groep (verplicht bij vaste aansluiting) |
| Koelkast / vriezer | B16 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Aparte groep voorkomt onnodig uitvallen |
| Afzuigkap | B10 of B16 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Kan op de verlichtingsgroep als het vermogen laag is |
| Quooker / kokendwaterkraan | B16 | Aardlekschakelaar 30 mA Type A | Vast aangesloten, aparte groep aanbevolen |
Waarom aparte groepen?
Zware keukenapparaten op een gedeelde groep geven problemen. Als de vaatwasser en de waterkoker op dezelfde groep zitten en tegelijk aanstaan, overschrijdt het totale stroomverbruik al snel de 16 ampere van de installatieautomaat. De automaat schakelt uit en u staat in het donker (of erger: met een halfgewassen vaat).
Door elk zwaar apparaat een eigen groep te geven, voorkomt u dit. Bovendien valt bij een storing in een groep alleen dat ene apparaat uit, en niet de hele keuken.
De kookgroep: Perilex of gewoon stopcontact?
De aansluiting van de kookplaat is een veelgesteld onderwerp. Afhankelijk van het type kookplaat en het vermogen zijn er verschillende opties.
Gewoon stopcontact (230V, max 16A)
Een kookplaat met een vermogen tot ongeveer 3.600 W kan op een gewoon stopcontact (randaarde) worden aangesloten. De groep moet wel een eigen installatieautomaat van B16 hebben en mag niet worden gedeeld met andere apparaten.
Keramische kookplaten en kleinere inductiekookplaten vallen vaak in deze categorie.
Perilex-aansluiting (230V, max 25A)
Een Perilex-aansluiting is een speciaal 5-polig stopcontact dat hogere stromen aankan dan een standaard stopcontact. Het maximale stroomverbruik is 25 ampere bij 230 volt, goed voor een vermogen tot circa 5.750 W.
De meeste vrijstaande en inbouw-inductiekookplaten worden aangesloten via Perilex. De groep in de groepenkast heeft dan een B20 of B25 installatieautomaat nodig.
Wanneer Perilex?
- Inductiekookplaat met een vermogen boven 3.600 W
- De kookplaat wordt geleverd met een Perilex-stekker
- De fabrikant schrijft een Perilex-aansluiting voor
Krachtstroom (400V, driefase)
Grote inductiekookplaten (boven 7.000 W) kunnen een driefase-aansluiting vereisen. Dit komt vooral voor bij professionele kookplaten of zeer grote inbouwmodellen. Hiervoor is een 3-fase aansluiting op de woning nodig en een 3-polige automaat in de groepenkast.
Overzicht aansluitopties kookplaat
| Aansluiting | Max. vermogen | Automaat | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Gewoon stopcontact (16A) | 3.600 W | B16 | Keramisch, kleine inductie |
| Perilex (25A) | 5.750 W | B20 of B25 | Meeste inductiekookplaten |
| Krachtstroom (3x16A) | 11.000 W | B16 3-polig | Grote / professionele inductie |
Raadpleeg altijd de installatiehandleiding van uw kookplaat voor de juiste aansluitmethode.
Beveiliging per groep: wat is er nodig?
Elke keukengroep moet beveiligd zijn met een installatieautomaat en een aardlekschakelaar van 30 mA. Dit is een eis vanuit NEN 1010.
Type aardlekschakelaar
Voor de meeste keukengroepen volstaat een aardlekschakelaar van Type A. Dit type detecteert zowel wisselstroomlekken als pulserende gelijkstroomlekken, wat voldoende is voor keukenapparatuur.
Uitzondering: Bij bepaalde inductiekookplaten kan een Type B aardlekschakelaar nodig zijn. Raadpleeg de installatiehandleiding van het apparaat. In de praktijk is Type A voor de meeste huishoudelijke inductiekookplaten toereikend.
Verdeling over aardlekschakelaars
Verdeel de keukengroepen zo dat niet alle groepen achter dezelfde aardlekschakelaar zitten. Als de aardlekschakelaar uitvalt door een storing in de vaatwasser, wilt u niet dat ook de koelkast en vriezer uitvallen.
Een goede verdeling:
- Aardlekschakelaar 1: Stopcontacten aanrecht + kookgroep + oven
- Aardlekschakelaar 2: Vaatwasser + koelkast/vriezer
Of beter nog: gebruik aardlekautomaten (RCBO's) per groep voor de koelkast en vriezer, zodat deze apparaten nooit onnodig uitvallen.
Keuken elektra plannen bij renovatie
Bij een keukenrenovatie is de elektra een van de eerste dingen die u moet regelen. De bekabeling moet klaarliggen voordat de keuken wordt geplaatst. Achteraf kabels trekken door afgewerkte muren is duur en omslachtig.
Stap 1: Bepaal de apparaten
Maak een lijst van alle elektrische apparaten die in de keuken komen. Noteer per apparaat het vermogen (staat op het typeplaatje of in de handleiding) en of het een vaste aansluiting of een stopcontact nodig heeft.
Stap 2: Bepaal het aantal groepen
Op basis van de apparatenlijst bepaalt u het aantal aparte groepen. Gebruik de tabel hierboven als leidraad. Voeg minimaal 1 reservegroep toe voor toekomstige apparaten.
Stap 3: Controleer de groepenkast
Heeft uw groepenkast voldoende vrije posities voor de benodigde keukengroepen? Zo niet, dan moet de groepenkast worden uitgebreid of vervangen.
Stap 4: Plan de aansluitpunten
Bepaal waar de stopcontacten en vaste aansluitpunten komen. Houd rekening met:
- Aanrechthoogte: Stopcontacten voor losse apparaten op circa 110 cm hoogte (boven het werkblad)
- Inbouwapparaten: Aansluitpunten achter of naast het apparaat, bereikbaar voor onderhoud
- Perilex: Achter de kookplaat, op circa 30 cm boven de vloer of achter de onderkast
- Vaatwasser: Stopcontact naast de vaatwasser, niet erachter (bereikbaarheid)
- Koelkast: Stopcontact achter de koelkast, op circa 30 cm hoogte
Stap 5: Schakel een installateur in
De elektra in de keuken leggen is werk voor een erkend elektricien. Bespreek uw plan met de installateur en de keukenontwerper tegelijk, zodat de aansluitpunten op de juiste plaatsen komen. Laat de installateur de kabels trekken voordat de keuken wordt geplaatst.
Kosten van keukenelektra
De kosten van de elektrische installatie in de keuken hangen af van het aantal groepen, de hoeveelheid bekabeling en de huidige staat van uw groepenkast.
Kostenoverzicht
| Onderdeel | Indicatieve kosten |
|---|---|
| Extra groep in bestaande groepenkast (per stuk) | 80 - 150 euro |
| Perilex-aansluiting aanleggen | 150 - 300 euro |
| Bekabeling trekken (per groep, gemiddelde afstand) | 75 - 200 euro |
| Stopcontacten plaatsen (per stuk) | 30 - 60 euro |
| Groepenkast uitbreiden (als deze vol is) | 250 - 600 euro |
| Groepenkast vervangen (als deze verouderd is) | 400 - 1.500 euro |
| Totaal keukenelektra bij renovatie (4-6 groepen) | 600 - 1.800 euro |
Bij nieuwbouw zijn de kosten doorgaans lager, omdat de bekabeling wordt meegenomen in de bouwfase. Bij een bestaande woning kan het trekken van kabels door muren en vloeren een aanzienlijke kostenpost zijn.
Lees meer over de totale kosten in het artikel over kosten groepenkast vervangen.
Veelgemaakte fouten bij keukenelektra
Fout 1: Te weinig groepen
De meest voorkomende fout is te weinig groepen plannen. De keukenontwerper tekent de opstelling, maar denkt niet aan de elektrische capaciteit. Als de vaatwasser, waterkoker en koffiezetapparaat op dezelfde groep zitten, valt de automaat regelmatig uit.
Oplossing: Plan minimaal 4 aparte groepen voor de keuken. Bij een grote keuken met veel apparatuur: 6 tot 8 groepen.
Fout 2: Geen aparte groep voor koelkast/vriezer
Als de koelkast of vriezer op dezelfde groep als andere keukenapparaten zit, valt het koelapparaat mee uit bij een storing. Dat kan leiden tot bederf van voedsel, vooral als u niet thuis bent.
Oplossing: Geef de koelkast of vriezer een eigen groep of, beter, een eigen aardlekautomaat.
Fout 3: Perilex vergeten bij inductiekookplaat
De nieuwe keuken heeft een inductiekookplaat, maar er is alleen een gewoon stopcontact aanwezig. Een inductiekookplaat met een vermogen boven 3.600 W heeft een Perilex-aansluiting nodig. Achteraf een Perilex-punt aanleggen is duurder dan het meteen meenemen in de renovatie.
Oplossing: Controleer voor de renovatie welke aansluiting uw kookplaat nodig heeft. Laat de Perilex-aansluiting of krachtstoomaansluiting direct meenemen.
Fout 4: Stopcontacten op verkeerde plekken
Stopcontacten die achter kasten of apparaten verborgen zitten, zijn niet bereikbaar bij onderhoud. Stopcontacten boven het aanrecht die te dicht bij de kraan zitten, vormen een veiligheidsrisico.
Oplossing: Stem de positie van de stopcontacten af met de keukentekening. Houd minimaal 60 cm afstand tot de gootsteen voor aanrechtstopcontacten.
Fout 5: Groepenkast niet controleren
U plant een nieuwe keuken met 6 extra groepen, maar de groepenkast heeft maar 2 vrije posities. De installateur komt erachter op de dag van de keukenmontage.
Oplossing: Controleer vooraf of uw groepenkast voldoende ruimte heeft. Zo niet, plan dan het uitbreiden of vervangen van de kast als onderdeel van de keukenrenovatie.
Praktijkvoorbeeld: keukenrenovatie tussenwoning
Een gezin renoveert de keuken van hun tussenwoning uit 1990. De bestaande groepenkast heeft 8 groepen, waarvan 1 groep voor de hele keuken. De nieuwe keuken krijgt:
- Inductiekookplaat (5.500 W, Perilex)
- Inbouwoven (3.000 W)
- Vaatwasser (2.200 W)
- Koelkast met vriesvak (150 W)
- Afzuigkap (200 W)
- Kokendwaterkraan (2.200 W)
- 4 aanrechtstopcontacten voor losse apparaten
Benodigde groepen
| Nr | Groep | Automaat |
|---|---|---|
| 1 | Inductiekookplaat (Perilex) | B20 |
| 2 | Oven | B16 |
| 3 | Vaatwasser | B16 |
| 4 | Koelkast | B16 |
| 5 | Stopcontacten aanrecht + afzuigkap | B16 |
| 6 | Kokendwaterkraan | B16 |
Dat zijn 6 groepen voor de keuken. De bestaande keukengroep vervalt. Per saldo zijn er 5 extra groepen nodig. De groepenkast met 8 posities heeft onvoldoende ruimte en wordt vervangen door een kast met 12 groepen.
Kostenopbouw
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Nieuwe groepenkast 12 groepen (SEP, voorgemonteerd) | 350 euro |
| Perilex-aansluiting aanleggen | 200 euro |
| Bekabeling 5 nieuwe groepen | 500 euro |
| Stopcontacten en aansluitpunten | 180 euro |
| Installatie door erkend elektricien (6 uur) | 400 euro |
| Totaal | 1.630 euro |
Veelgestelde vragen over keukenelektra
Hoeveel groepen heeft mijn keuken nodig in de groepenkast?
Een moderne keuken heeft minimaal 4 aparte groepen nodig: kookplaat, oven, vaatwasser en stopcontacten. Bij een volledig uitgeruste keuken met koelkast, vriezer en kokendwaterkraan op aparte groepen komt u op 6 tot 8 groepen.
Heeft een inductiekookplaat een Perilex-aansluiting nodig?
Dat hangt af van het vermogen. Kookplaten tot circa 3.600 W kunnen op een gewoon stopcontact. Daarboven is een Perilex-aansluiting (tot 5.750 W) of een krachtstoomaansluiting (boven 7.000 W) nodig. Controleer altijd de installatiehandleiding van de kookplaat.
Kan ik de vaatwasser en wasmachine op dezelfde groep aansluiten?
Technisch is het mogelijk als ze nooit tegelijk draaien, maar het wordt sterk afgeraden. Beide apparaten trekken bij het verwarmen tot 2.200 W. Gelijktijdig gebruik overschrijdt de capaciteit van een B16 automaat. Geef beide apparaten een eigen groep.
Moet ik de groepenkast vervangen voor een nieuwe keuken?
Niet per se, als uw groepenkast voldoende vrije groepen heeft en voorzien is van 30 mA aardlekbeveiliging. Bij oudere kasten met te weinig groepen of zonder aardlekschakelaars is vervanging echter verstandig. Lees meer op de pagina over kosten groepenkast vervangen.
Welke aardlekschakelaar heb ik nodig voor keukenapparatuur?
Voor de meeste keukenapparaten volstaat een aardlekschakelaar van Type A met 30 mA gevoeligheid. Alleen bij bepaalde inductiekookplaten met frequentieomvormer kan een Type B nodig zijn. Raadpleeg de handleiding van het apparaat.
Kan ik zelf de keukenelektra aanleggen?
Het plannen van de aansluitpunten en het kiezen van de juiste groepen kunt u zelf doen. Het daadwerkelijke elektriciteitswerk (kabels trekken, aansluiten op de groepenkast, Perilex installeren) is werk voor een erkend elektricien. Dit is noodzakelijk voor uw veiligheid en uw verzekering.
Hulp nodig bij het kiezen?
Heeft u vragen over de juiste groepsindeling voor uw keuken? Of wilt u weten of uw groepenkast voldoende capaciteit heeft? Het team van Flink Elektro staat voor u klaar.
- Telefoon: 0524-711007 (dagelijks bereikbaar tot 22:00)
- WhatsApp: 0654977720
- E-mail: info@flinkelektro.nl
Bekijk het assortiment groepenkasten bij Flink Elektro en stel de ideale kast samen voor uw keukenrenovatie.
