Steeds meer huishoudens laten zonnepanelen installeren. Maar de panelen op het dak zijn slechts een deel van het verhaal. De stroom die uw panelen opwekken, moet veilig worden ingevoerd in uw elektrische installatie. Dat gebeurt via de omvormer en uiteindelijk via uw groepenkast. In veel gevallen is een PV-verdeler de beste manier om dit te regelen.

Wat is een PV-verdeler?

Een PV-verdeler is een kleine, aparte verdeelkast die specifiek bedoeld is voor de aansluiting van zonnepanelen (PV staat voor PhotoVoltaic) op uw elektrische installatie. De PV-verdeler wordt geplaatst tussen de omvormer van uw zonnepanelen en uw hoofdgroepenkast.

In de PV-verdeler zitten de beveiligingscomponenten die nodig zijn voor de zonne-energie-installatie: een aardlekschakelaar, een of meer installatieautomaten en soms overspanningsbeveiliging. De PV-verdeler is dus eigenlijk een kleine groepenkast met een specifieke functie.

Waarom hebt u een PV-verdeler nodig?

Er zijn meerdere redenen waarom een aparte PV-verdeler de voorkeur heeft boven het rechtstreeks aansluiten van de omvormer op een bestaande groep in de hoofdkast.

1. Eigen beveiliging voor uw zonnepanelen-installatie

Uw zonnepanelen en omvormer hebben specifieke beveiligingseisen. Afhankelijk van het type omvormer hebt u een aardlekschakelaar Type A of Type B nodig. Door deze beveiliging apart te plaatsen in een PV-verdeler, is duidelijk welke componenten bij de PV-installatie horen en kunt u bij een storing snel de oorzaak vinden.

2. Hoofdgroepenkast blijft overzichtelijk

Veel bestaande groepenkasten zitten al behoorlijk vol. Door de PV-aansluiting in een aparte kast onder te brengen, hoeft u geen extra componenten in de hoofdkast te persen. De hoofdkast blijft overzichtelijk en er is ruimte voor eventuele toekomstige uitbreidingen.

3. Vereiste aardlekbeveiliging

De NEN 1010 schrijft voor dat de PV-installatie moet worden beveiligd met een geschikte aardlekschakelaar. Bij transformerloze omvormers (en dat zijn de meeste moderne omvormers) kan er een DC-component in de lekstroom zitten. Hiervoor is een Type B aardlekschakelaar nodig, tenzij de omvormer een ingebouwde RCMU heeft.

Een aparte PV-verdeler maakt het eenvoudig om de juiste beveiliging te plaatsen zonder de opbouw van de hoofdgroepenkast te wijzigen.

4. Eenvoudiger onderhoud en keuring

Bij een periodieke keuring of bij onderhoud aan de PV-installatie is het handig als alle PV-gerelateerde componenten op een plek zitten. De installateur kan de PV-verdeler los beoordelen zonder de gehele hoofdkast te hoeven doorlopen.

Wat zit er in een PV-verdeler?

Een standaard PV-verdeler bevat de volgende componenten:

Aardlekschakelaar (Type A of Type B)

De aardlekschakelaar beveiligt tegen lekstromen die kunnen ontstaan bij een defect aan de omvormer of de bekabeling. Het type hangt af van uw omvormer:

• Type A: Voldoende als uw omvormer een ingebouwde RCMU heeft die DC-lekstromen tot 6 mA detecteert. Veel omvormers van merken als SMA, Fronius en Enphase hebben deze functie.
• Type B: Noodzakelijk als uw omvormer geen ingebouwde DC-lekstroomdetectie heeft, of als de fabrikant dit voorschrijft.

Installatieautomaat

De installatieautomaat beschermt de bekabeling tegen overbelasting en kortsluiting. De waarde (in Ampere) hangt af van het vermogen van uw omvormer en de gebruikte kabeldikte. Gebruikelijk zijn waarden van B16A tot B25A, afhankelijk van de installatie.

Overspanningsbeveiliging (optioneel maar aanbevolen)

Een overspanningsbeveiliging (SPD, Surge Protection Device) beschermt uw omvormer en andere elektronica tegen spanningspieken door blikseminslag of schakelingen in het net. Dit is niet in alle gevallen verplicht, maar wordt door veel installateurs en omvormerfabrikanten wel sterk aanbevolen.

Zonnepanelen op het dak zijn relatief kwetsbaar voor indirecte blikseminslag. De lange kabelroute van dak naar omvormer kan als antenne fungeren voor spanningspieken.

Hoofdschakelaar (optioneel)

Sommige PV-verdelers bevatten ook een hoofdschakelaar waarmee de gehele PV-installatie met een handeling kan worden uitgeschakeld. Dit is handig bij onderhoud of in noodsituaties.

Hoe sluit u een PV-verdeler aan op de groepenkast?

De PV-verdeler wordt met een voedingskabel aangesloten op de hoofdgroepenkast. De aansluiting verloopt als volgt:

Stap 1: Bepaal de locatie

De PV-verdeler wordt doorgaans in de meterkast of vlakbij de hoofdgroepenkast geplaatst. Soms wordt de PV-verdeler dicht bij de omvormer geplaatst, bijvoorbeeld in de garage of op zolder. De locatie hangt af van de situatie ter plaatse en de kabelroutes.

Stap 2: Trek de voedingskabel

Vanaf de hoofdgroepenkast trekt u een voedingskabel naar de PV-verdeler. Dit is meestal een 3x2,5 mm² of 5x2,5 mm² kabel, afhankelijk van of het een eenfase of driefase aansluiting betreft. Bij hogere vermogens kan een dikkere kabel nodig zijn.

Stap 3: Sluit aan in de hoofdgroepenkast

In de hoofdgroepenkast sluit u de voedingskabel aan op een vrije groep, beveiligd met een passende installatieautomaat. De PV-verdeler hangt dan als het ware als "onderverdeler" aan de hoofdkast.

Let op: De aansluiting moet achter de hoofdschakelaar en de energiemeter zitten, zodat teruggeleverde stroom correct wordt geregistreerd.

Stap 4: Sluit de omvormer aan op de PV-verdeler

De kabel van de omvormer sluit u aan op de installatieautomaat in de PV-verdeler, achter de aardlekschakelaar. De omvormer is nu beveiligd en aangesloten op uw installatie.

Stap 5: Test de installatie

Na aansluiting test de installateur de werking van alle beveiligingscomponenten. De aardlekschakelaar wordt getest met de testknop, de omvormer wordt ingeschakeld en het systeem wordt gecontroleerd op correcte werking.

PV-verdeler of rechtstreeks in de groepenkast?

Niet in alle gevallen is een aparte PV-verdeler nodig. Soms kunt u de PV-groep ook direct in uw bestaande groepenkast opnemen. Wanneer kiest u voor welke optie?

Rechtstreeks in de groepenkast als:

• Uw groepenkast voldoende vrije ruimte heeft (minimaal 4 tot 6 vrije modules).
• De kast al een geschikte aardlekschakelaar heeft of er ruimte is om een Type B toe te voegen.
• De omvormer dicht bij de groepenkast is geplaatst.
• U een relatief klein PV-systeem hebt (tot circa 3 kWp bij eenfase).

Een aparte PV-verdeler als:

• Uw groepenkast vol zit of weinig vrije ruimte heeft.
• U een Type B aardlekschakelaar nodig hebt die niet in de bestaande kast past.
• De omvormer ver van de groepenkast is geplaatst.
• U een groter PV-systeem hebt of meerdere omvormers gebruikt.
• U overspanningsbeveiliging wilt plaatsen.
• U de PV-installatie overzichtelijk gescheiden wilt houden van de rest van de installatie.

In de praktijk adviseren veel installateurs om bij systemen boven 3 kWp altijd een PV-verdeler te gebruiken. Dit houdt de installatie netjes en toekomstbestendig.

PV-verdelers van SEP bij Flink Elektro

Op flinkelektro.nl/groepenkasten/pv-verdeler vindt u kant-en-klare PV-verdelers van SEP. Deze verdelers zijn voorgemonteerd met de juiste componenten en direct klaar voor aansluiting. U kiest uit verschillende varianten:

• PV-verdeler met Type A aardlekschakelaar (voor omvormers met ingebouwde RCMU)
• PV-verdeler met Type B aardlekschakelaar (voor omvormers zonder DC-lekstroomdetectie)
• PV-verdeler met overspanningsbeveiliging

Door een voorgemonteerde PV-verdeler te kiezen, weet u zeker dat alle componenten goed op elkaar zijn afgestemd en dat de verdeler voldoet aan de geldende normen.

Bekijk ook de pagina omvormer voor zonnepanelen aansluiten voor meer informatie over de aansluiting van uw PV-installatie.

Waar moet u op letten?

Bij de aanschaf en installatie van een PV-verdeler zijn de volgende punten van belang:

Type aardlekschakelaar: Controleer de specificaties van uw omvormer. Heeft deze een ingebouwde RCMU? Dan volstaat Type A. Zo niet, kies dan Type B.

Vermogen van de omvormer: De installatieautomaat en bekabeling moeten zijn afgestemd op het vermogen van de omvormer. Een omvormer van 3 kW op eenfase vereist een andere configuratie dan een omvormer van 10 kW op driefase.

Aansluiting eenfase of driefase: Bij een driefase-aansluiting kiest u een 4-polige aardlekschakelaar en een driefase-installatieautomaat. Bij eenfase volstaan 2-polige componenten.

Overspanningsbeveiliging: Hoewel niet altijd verplicht, is het verstandig om een overspanningsbeveiliging op te nemen. De kosten zijn beperkt (40 tot 100 euro) en de bescherming tegen bliksemschade is de investering waard.

Professionele installatie: De aansluiting van een PV-verdeler is werk voor een erkend installateur. Onjuiste aansluiting kan leiden tot een onveilige situatie, schade aan de omvormer of problemen met de teruglevering aan het net.

Kosten van een PV-verdeler

De kosten van een PV-verdeler hangen af van de samenstelling:

Component	Indicatieve prijs
Lege behuizing (kleine verdeelkast)	20 - 60 euro
Aardlekschakelaar Type A 30 mA	40 - 80 euro
Aardlekschakelaar Type B 30 mA	150 - 300 euro
Installatieautomaat B16A of B20A	8 - 20 euro
Overspanningsbeveiliging (SPD)	40 - 100 euro
Totaal (losse componenten)	110 - 460 euro
Voorgemonteerde PV-verdeler (kant-en-klaar)	100 - 400 euro

Een voorgemonteerde PV-verdeler is vaak voordeliger dan het los samenstellen van de componenten. Bovendien weet u zeker dat alles correct is aangesloten.

De installatiekosten (arbeidsloon) komen hier nog bij. Reken op 1 tot 2 uur werk voor een ervaren installateur, afhankelijk van de situatie ter plaatse.

Veelgestelde vragen

Kan ik een PV-verdeler zelf plaatsen?

Werkzaamheden aan de groepenkast en de aansluiting van een PV-verdeler moeten worden uitgevoerd door een erkend installateur. Dit geldt ook voor de aansluiting van de omvormer. Onjuiste installatie kan leiden tot gevaarlijke situaties en is in strijd met de NEN 1010.

Heb ik altijd een PV-verdeler nodig bij zonnepanelen?

Nee, niet altijd. Als uw groepenkast voldoende ruimte heeft en u de juiste beveiliging kunt inbouwen, kunt u de PV-groep ook direct in de bestaande kast opnemen. Bij grotere installaties of wanneer de kast vol zit, is een PV-verdeler echter de beste oplossing.

Kan ik meerdere omvormers op een PV-verdeler aansluiten?

Ja, dat is mogelijk. U plaatst dan per omvormer een aparte installatieautomaat in de PV-verdeler. Alle omvormers delen de aardlekschakelaar. Zorg ervoor dat de PV-verdeler voldoende ruimte heeft voor het aantal componenten.

Moet de PV-verdeler in de meterkast hangen?

Nee, de PV-verdeler mag ook op een andere locatie worden geplaatst, bijvoorbeeld in de garage, op zolder of bij de omvormer. De verdeler moet wel via een kabel zijn verbonden met de hoofdgroepenkast.

Wat is het verschil tussen een PV-verdeler en een onderverdeler?

Technisch gezien is een PV-verdeler een vorm van onderverdeler. Het verschil zit in de specifieke toepassing: een PV-verdeler is ingericht voor de aansluiting van zonnepanelen, met de daarbij behorende beveiliging. Een algemene onderverdeler kan voor allerlei doeleinden worden gebruikt, zoals het voeden van een schuur, garage of aanbouw.

Hoe weet ik welk type aardlekschakelaar ik nodig heb voor mijn omvormer?

Raadpleeg de installatiehandleiding van uw omvormer. Hierin staat vermeld of de omvormer een ingebouwde RCMU heeft en welk type aardlekschakelaar de fabrikant voorschrijft. Bij twijfel kiest u Type B, want die biedt in alle gevallen voldoende bescherming.

Advies nodig?

Wilt u weten welke PV-verdeler geschikt is voor uw situatie? De specialisten van Flink Elektro denken graag met u mee. Bekijk het aanbod PV-verdelers in onze webshop of neem contact op:

• Telefoon: 0524-711007 (dagelijks bereikbaar tot 22:00)
• WhatsApp: 0654977720
• E-mail: info@flinkelektro.nl

Wij helpen u graag bij het kiezen van de juiste PV-verdeler voor uw zonnepanelen-installatie.

---